rvitinn

Popper um vsindi ( heimspekivefnum)

Heimspekivefnum eru msar hugaverar greinar, meal annars etta erindi eftir Karl Popper ingu Hauks stvaldssonar. essa grein m einnig finna bkinni Heimspekisaga sem Hsklatgfan gaf t 1999.

essu erindi fjallar Popper um a hvernig hrekjanleiki kvarar gildi vsindalegrar kenninga.

giskanir og afsakanir fyrri hluti, sari hluti

(1) a er leikur einn a finna stafestingar, ea sannanir, hvaa kenningu sem vera skal ef vi leitum stafestinga.

(2) Stafestingar ber einungis a taka gildar a r su niustur httusamrar forspr; a er a segja, a ur en vi kynnumst kenningunni eigum vi von atburi sem er henni samrmanlegur atburi sem myndi hrekja kenninguna.

(3) Srhver g vsindakenning felur sr tilokun; hn leyfir ekki a kvenir hlutir gerist. v meira sem kenning tilokar, eim mun betri er hn.

(4) Kenning sem ekki er hgt a hrekja me neinum atburi er vsindaleg. hrekjanleiki er ekki kostur kenningu (eins og flk heldur gjarnan) heldur lstur.

(5) hvert sinn sem kenning er prfu er reynt a gilda hana, ea hrekja hana. A hgt s a prfa kenningu ir a hgt s a hrekja hana; sumar kenningar eru prfanlegri en arar, r eru berskjaldari fyrir mtbrum; r taka, svo a segja, meiri httu.

(6) Sannanir ber ekki a taka gildar nema r su niurstur svikinnar prfunar kennnigunni; hr er tt vi a um kvena en misheppnaa tilraun til a gilda kenninguna s a ra. (Hr g vi au tilfelli egar snnun er stafesting.)

(7) Sumum eirra kenninga sem me rttu geta talist prfanlegar er haldi lofti af adendum eirra tt r hafi veri afsannaar , til dmis me v a draga inn einhverjar hjlparforsendur eftir , ea me v a tlka kenninguna upp ntt annig a afsnnunin btur ekki hana. Slkt er t mgulegt, en a bjargar kenningunni fr gildingu einungis me v a eyileggja ea draga r vsindalegu gildi hennar. (Sar nefndi g slkar bjrgunaragerir vildarhyggju-visnning ea vildarhyggjuherknsku.)

etta m draga saman me v a segja a a sem kvari vsindalegt gildi kenningar s hversu opin hn er fyrir gildingu, a er a segja, hrekjanleiki hennar ea prfanleiki.

efahyggja