Örvitinn

Upp śr skotgröfunum.

Ég skrifaši žetta og sendi inn į spjallžręši į strik.is og visir.is. Žar vita menn aš ég er trśleysingi og žessum skrifum er aš vissu leiti beint til annarra trśleysingja. Žaš skżrir įkvešnar vķsanir ķ pistlinum.

Erindrekar Žjóškirkjunnar hafa hafiš gagnsókn gegn skęruhernaši sem žeir hafa oršiš fyrir undanfariš. Eina vandamįliš er aš sóknin fer fram meš jaršżtum og sannleikurinn er trošinn ķ svašiš.

Žaš sést ķ morgunblašinu ķ dag žar sem 2 greinar eru birtar sem framlag kirkjunnar manna.

Er žjóškirkjan spenakįlfur?

Bošar kirkjan hindurvitni?

Ķ fyrri greininni skrifar Bjarni Karlsson sóknarprestur ķ Laugarneskirkju um žį umręšu sem undanfariš hefur skapast um stöšu žjóškirkjunnar og annarra trśfélaga. Ķ grein hans eru margar einkennilega fullyršingar eins og sišur viršist vera hjį kristnum mönnum žegar žeir gera tilraun til aš verja vķgiš.

Fyrst og fremst viršist hann žó vera aš gagnrżna stöšu kirkjunnar ķ dag og žaš hversu mikil stofnun hśn er. Žetta tek ég undir meš honum.

Ķ lokin kemur svo hinn raunverulegi tilgangur skrifa Bjarna, sem er sį aš nota śtśrsnśninga og ómerkilegheit til aš réttlęta žaš aš žjóškirkjan fįi aš vera į rķkisspenanum:

"Gagnvart žessum įleitna veruleika er gott aš ķhuga hvers virši žaš er aš eiga kirkju sem ekki kostar. Hvers virši er žaš į žessum tķmum aš eiga mannlķfstorg žar sem listamenn hafa rżmi til aš gefa ókeypis ašgang? Hvers virši er slķkur vettvangur žar sem raunveruleg lķfsgildi eru til umfjöllunar viš allt fólk, óhįš aldri, heilsufari eša fjįrhag? Hvers virši er aš eiga kirkju žar sem hęft fagfólk gefur ókeypis rįšgjöf og leišir alls kyns mannręktarhópa og tugžśsundir Ķslendinga taka virkan og reglubundinn žįtt ķ fjölžęttu trśar- og menningarstarfi?
Žaš er gagnlegt fyrir žau sem halda aš žjóškirkjan sé bara almennur félagsskapur viš hliš allra hinna aš svara žvķ til hvaša önnur félagasamtök ķ landinu vęru lķkleg til žess aš taka upp žrįšinn og gera jafn vel hśn."

Žetta er nįttśrulega bara hlęgilegt. Aušvitaš sinnir kirkjan žessu ķ dag og aušvitaš mun hśn sinna einhverju af žessu (en ekki öllu) ef hśn žarf aš hafa eitthvaš fyrir tilveru sinni. En aš halda aš ekkert af žessu myndi eiga sér staš nema ķ gegnum Kirkjuna lżsir nįttśrulega alveg ótrślegum hroka hjį žessum kirkjunnar manni. Aušvitaš geta ašrir ašilar séš um žessa hluti. Ég myndi segja aš žaš vęri hlutverk annarra aš sjį um žessa hluti ķ dag.

Af hverju į kirkjan aš halda uppi menningarstarfi į kostnaš almennings ķ landinu? Geta ekki ašrir ašilar séš um žaš? Er ekki įkvešin hętta į aš sś menning sem fram fer į žessum vettvangi sé ekki raunverulegur žverskuršur af menningu okkar, heldur įkvešin sżn į hana. Hin kristna sżn.

Hvaš um žaš, hina greinina skrifar Jón Dalbś Hróbjartsson prófastur og prestur ķ Hallgrķmskirkju. Žar er hann aš einhverju leiti aš svara grein sem birtist ķ mogganum 26. jan žar sem Ašalheišur Inga Žorsteinsdóttir (Pįlssonar?) skrifar um ašskilnaš rķkis og kirkju.

Skrif Jóns eru sérkennileg. Ašalheišur vķsar ķ Gallup könnun sem bendir til aš meirihluti žjóšarinnar styšji ašskilnaš rķkis og Kirkju, en žetta afgreišir Jón meš žvķ aš skrifa: "en ég er sannfęršur um, aš žegar almenningur ķ landinu hefur fengiš greinargóšar skżringar į žvķ hvaš žaš žżšir ķ smįu sem stóru aš skilja algerlega milli rķkis og kirkju verši mikill meirihluti fyrir rķkjandi fyrirkomulagi." Meš öšrum oršum, žaš er ekkert aš marka hvaš fólk segir, žaš žarf aš "fręša" žaš.
Žaš hryggir Jón mjög mikiš aš Ašalheišur skuli fullyrši aš bošskapur kristinnar Kirkju sé hindurvitni. Jón skrifar: "Ég fullyrši aš öll meginstef ķ kenningu og bošskap kristinnar kirkju standist gagnrżna "upplżsta" hugsun." Nś er ég viss um aš hlakkar ķ mörgum sem žetta lesa, žvķ eins og viš vitum, žį er gagnrżnin "upplżst" hugsun helsti andstęšingur skipulagšra trśarbragša.
"Ekki hefur veriš hrakiš meš neinum haldbęrum rökum aš Jesśs Kristur hafi veriš til. " Fullyršir Jón nęst og gerir žar meš aš engu žęr efasemdir sem til eru um tilveru Jesś. Žaš er nįttśrulega ekkert aš marka hvaš fólk segir?

"Į Ķslandi hefur kristin trś veriš leišarljós landsmanna ķ 1000 įr. Yfir žetta veršur ekki strikaš meš einu pennastriki." skrifar Jón nęst.
Žessu er ég ekki sammįla. Vissulega hefur ķslensk Kirkja veriš valdamikil sķšustu 1000 įr, žó tök hennar į landsmönnum hafi losnaš į sķšustu öld. En flest bendir til aš ķslendingar hafi aldrei sleppt heišninni. Ég held aš žaš megi fęri żmis rök fyrir žvķ aš eitt af einkennum ķslendinga sķšustu 1000 įrin sé einmitt hęfileg viršing fyrir kristinni trś. Ķslensk alžżša hefur vališ žaš sem hentar frį kristni og blandaš saman viš żmis önnur trśarstef, sem į engan hįtt samrżmast kristinni menningu.
Lokahluti greinar Jóns er svo sorglegur minnisvarši um žröngsżni kirkjunnar manna. Ķ staš žess aš sjį einhvern möguleika į aš ašskilnašur rķkis og kirkju geti oršiš bęši žjóšinni og kirkjunni til einhvers gagns og aš gagnrżnin umręša geti styrkt kirkjuna leggur hann til aš kristnifręšikennsla (įróšur) verši aukinn ķ skólum landsins. Vęntanlega til aš vega upp į móti gagnrżninni hugsun og upplżstari almenningi.
Jón skrifar: "Sumir telja aš hlutleysi ķ žessum efnum sé best, žannig aš börnin velji sjįlf žegar žau hafa aldur til. Hlutleysi į žessum nótum er lķka innręting, gefur žau skilaboš, aš trśin skipti ekki mįli."
Jamm, hlutleysi er vont. Žar hafiš žiš žaš krakkar mķnir, prestur Hallgrķmskirkju er į móti hlutleysi ķ trśmįlum, žvķ žaš gefi ķ skyn aš trśin skipti ekki mįli. Ég tek undir žetta meš honum. Ķslendingar verša aš taka afstöšu til trśarinnar og kirkjunnar, sérstaklega stór meirihluti žjóšarinnar sem er skrįšur ķ žjóškirkjuna įn žess aš eiga ķ rauninni nokkra samleiš meš henni. Ef ķslendingar myndu taka upplżsta og gagnrżna afstöšu til trśarinnar er ég sannfęršur um aš trśleysi myndi aukast. Žaš er einfaldlega rökrétta nišurstašan. Žaš er aš segja, ef viš höfum ekki sömu sżn į hugtakiš "gagnrżn hugsun" og prestar žjóškirkjunnar.
Lokaorš Jóns eru: "Žaš er von mķn, aš višhorf Ašalheišar Ingu ķ téšri blašagrein verši aldrei ķ meirihluta į Ķslandi."
Žaš er von mķn aš mönnum eins og Jóni fękki į Ķslandi. Ég er meira aš segja sannfęršur um aš žvķ gagnrżnni og upplżstari sem žjóšin veršur muni žaš gerast af sjįlfum sér.
Matti Į.

efahyggja
Athugasemdir

Óli bassi - 07/08/02 14:30 #

Vel męlt Matthķas, eins og talaš frį mķnu hjarta.