rvitinn

erindi simenntar mlingi

Jja, g tla a ljka umfjllun minni um mlingi um umburarlyndi sklum me v a skella hr inn erindinu sem Bjarni Jnsson flutti fyrir hnd Simenntar.

i geti svo dmt sjlf hvort etta er mjg srandi, en Sra Sigurur var afskaplega sr.

Umburarlyndi fjlmenningarsamflagi

Hvers vnta lkir hpar af leikskla og grunnskla hva varar vinnu me lkar lfsskoanir?

Fundastjri, gir fundamenn

g vil byrja v a akka fyrir a bo a f a tala essu mlingi og kynna skoanir Simenntar. Umburarlyndi flks gagnvart eim sem hafa arar skoanir og lfsn en a sjlft er forsenda ess a flk geti lifa stt og samlyndi. fjlmenningarlegu samflagi er umra um og ekki sst stundun umburarlyndis sfellt mikilvgara. Fjlbreytnin eykst stugt og um lei eykst krafan til okkar, okkar lku einstaklinga sem hr ba, um a sna hvort ru viringu me v a viurkenna rtt flks til a stunda tr, lfsskoun sem a sjlft velur. Auvita alltaf me eim skilyrum a lfsskounin skai ekki n gangi ekki rtt annarra til ora og athafna.

g mun essu stutta erindi byrja v a kynna almenna afstu Simenntar en san fara yfir srtkari ml lokin og a sustu svara eirri spurningu sem varpa er fram essu mlingi.


Simennt
Vi sem stndum a Simennt flagi um borgaralegar athafnir, leggjum herslu umburarlyndi og frelsi flks til a stunda lfsskoun sem a sjlft ks. stefnuskr flagsins stendur m.a. eftirfarandi:
Flagsmenn leggja herslu byrg hvers einstaklings gagnvart nunga snum. eir standa vr um rtt einstaklinga til a roskast lkum forsendum og hvetja til byrgar bi eigin velfer og velfer annarra.
Enn fremur stendur eftirfarandi.
Simennt ltur svo a trfrelsi teljist til almennra lrttinda. a skuli n til allra og a megi ekki afnema n skera undir neinum kringumstum. Flagi krefst v askilnaar rkis og kirkju og berst fyrir breytingum lagakvum sem mismuna eim er standa utan trflaga.
Simennt tekur v undir ann skilning lrissinna hinum vestrna heimi a sklar sem fjrmagnair eru me opinberu f skuli vera hlutlausir og um lei veraldlegar stofnanir. Vi teljum a markmi stjrnvalda s a vernda rtt manna til a lifa samkvmt eim lfsskounum sem eir sjlfir kjsa en ekki a vera boberi kveinna lfsskoana ea trarbraga. ess vegna er mikilvgt a nmsefni opinberum sklum s hlutlaust, laust vi allan rur og sannleikanum samkvmt.

Gildir einu hvort nmsefni tengist stjrnmlum, sagnfri, vsindum, menningu, trarbrgum ea rum greinum.

kem g a eirri spurningu sem leitast er vi a svara hr. Hvers vntir Simennt af leiksklum og grunnsklum egar kemur a v a vinna me lkar lfsskoanir?

stuttu mli vntum vi hlutleysis, sannleika og sanngirnis. En best er lklegast a benda hva vi teljum a betur mtti fara nverandi sklastarfi...


r stefnuskr Simenntar trfrelsismlum
nmskr grunnskla fr 1999 stendur m.a. a:

Kristilegt sigi a mta starfshtti sklans samt umburarlyndi og lrislegu samstarfi. a etta eigi vi um sklastarfi almennt hltur kennsla kristnum frum a sinna essum tti srstaklega og vinna markvisst a v a stula a sigisroska nemendanna glmu vi siferileg litaml. Gengi er t fr v a a s gert ljsi kristilegrar sifri.

Trarleg innrting ea "sifrikennsla" tengd kvenum trarbrgum tti aldrei a eiga sr sta opinberum sklum eins og vi Simennt hfum v miur ori vr vi. Hr er gefi skyn a umburarlyndi, lri og siferi su srstaklega kristileg fyrirbri. a er auvita ekki rtt. Erfitt getur veri fyrir sem ekki eru kristnir (trlausir ea annarar trar) a hlusta og stta sig vi slkan boskap rkisreknum sklum. stainn a kenna t.d. sifri, sgu og heimspeki.

smu nmsskr kemur fram a nemendur eigi a gera sr:

...grein fyrir v hvaa ingu krossdaui Jes og upprisutrin hefur fyrir kristna einstaklinga andspnis dauanum og von sem henni tengist.

a kenna etta sklum? Hvaa ingu hefur etta fyrir trlausa og sem eru annarar trar? Hafa kirkjunnar menn sett sig ftspor t.d. mslima og reynt a gera sr hugarlund hva eim finnst um etta?

Samkvmt nmsskr er tilgangur kristnifrslunnar:

[efla] trarlegan... roska [nemenda]

nmsskr grunnsklans kemur fram a kenna eigi brnum bnir og slma auk ess sem v er haldi blkalt fram a msar gosgur kristinnar trar, .m.t. a meyfing og upprisa Jes, su sagnfrilegar stareyndir.

Kristin tr sr rtur sgulegum atburum, allt fr tmum Gamla testamentisins, sem n hmarki lfi og starfi, daua og upprisu Jes Krists.

ennan einhlia boskap eiga ll brn grunnsklaaldri a hla nema a foreldrar og forramenn ski srstaklega eftir v a brnum eirra s hlft. essu veigra forramenn sr elilega vi a gera v lenda brn eirra jafnvel v a urfa a hanga ein fram gangi mean kristinfrslan sr sta og urfa a svara spurningum um hvers vegna au eru svona lk rum. Er hr ekki komin gtt uppskrift a einelti?

Mrg dmi eru um a heilu skladgunum s eytt a kenna brnum a semja og fara me kristnar bnir og stundum kemur fyrir a fari er me brn kirkju sklatma og jafnvel n leyfis foreldra.

Vi hfum fjldamrg dmi ess a fermingarfrslunni svoklluu s komi fyrir inni miri stundaskr nemenda annig a fermingin ltur t fyrir a vera hluti af elilegu sklastarfi. T.a.m. er sumum grunnsklum farnar dagsferir me krakkana sklatma fyrir fermingarfrslu. etta er bi rttltt og lklegast brot grunnsklalgum sem kvea um fjlda kennsludaga auk ess a vera brot lgum um trfrelsi.

Kirkjan skkar oft skjli ess a 85% jarinnar su skrar jkirkjuna og flestir hinna sfnuanna su kristnir einn ea annan htt. S rksemd stenst ekki. a list a mr s grunur a kirkjunnar menn geri sr fulla grein fyrir v a a a vera skrur jkirkjuna er ekki sama og a vera traur. Innskrningarformi er n ekki til ess a hrsa sr en best birtist afstaa almennings afstunni til askilnaar rkis og kirkju.

v ber ekki a neita a kristin tr hefur veri str hluti af menningararfi slendinga um margar aldir og haft mikil hrif lf og astur manna gegnum tina en g tel essi hrif hafi veri bi jkv og neikv. a er v mjg mikilvgt a grunn- og framhaldssklanemum su ger grein fyrir hver essi hrif trarbraga hafa veri en a a s gert sem hluti af almennu sagnfrinmi.

Dmisgur foreldra
Eins og g nefndi fyrr mli mnu hefur Simennt borist margar kvartanir fr foreldrum barna leikskla- og grunnsklaaldri. Spanna r kvartanir mrg svi. Mig langar a lesa fyrir ykkur r tveimur brfum foreldra sem okkur hefur borist. au endurspegla essa upplifun trlausra sem g hef lst hr a framan og eru aeins tv dmi af mrgum:

g aeins uppkomnar dtur en r lentu 9unda ratugnum bar vandrum vegna hneykslunartals KENNARA trleysi eirra, voru bar skammaar beint fyrir framan bekkinn fyrir a tra ekki gu. nnur eirra, s skapfastari, var spur 13 ra samt rum bekknum hvort hn tryi ekki rugglega gu og hn svarai neitandi og fkk svviringar kennara fyrir viki.

hitt skipti gerist atvik egar yngri dttir mn kva a taka tt fyrstu borgaralegu fermingunni. egar einn kennaranna frtti etta, nb. a var ekki fyrrnefndur kennari n kristinfrikennari, hlt s langar tlur yfir bekknum um sileysi trleysis og borgaralegrar fermingar.

Og anna dmi:
Dttir mn lenti atviki sem tti sr sta hittifyrra egar hn var 5. bekk Snlandsskla. einum kristinfritmanaum ba kennarinn alla sem tryu Gu a rtta upp hnd! Dttir mn ori ekki anna en rtta upp hnd eins og allir hinir. g velti v fyrir mr hva tli hefi gerst ef hn hefi ekki gert a -- tli kennarinn hefi fari a lta hana standa fyrir mli snu fyrir framan alla krakkana?.

Ef etta er ekki skoanakgun veit g ekki hva er a. Hvernig getur manneskja me kennaramenntun, sem hefur vntanlega lrt heilmiki um uppeldisfri og anna slkt, lti sr detta hug a beita 10 ra brn rstingi ennan htt? Hefur hn virkilega aldrei heyrt tala um hprsting? Og hva kemur henni a vi hverju krakkarnir tra? tli hn segi lka samflagsfritmum: "Rtt upp hnd, allir sem tla a kjsa Sjlfstisflokkinn egar eir vera strir"?

Afstaa kirkjunnar dag
yfirstandandi Kirkjuingi liggur fyrir tillaga sem ber nafni: Tillaga a ingslyktun um kirkju og skla. Mig rak rogastans egar g las hana og srstaklega rkstuningnn me henni. v miur virist kirkjan ekki tla a lta af trboi snu heldur reyna allt hva af tekur a bjarga saklausum slum varnarlausra barna okkar. Tillagan er tmaskekkja og er hrpandi mtsgn vi allt tal um umburarlyndi gangvart rum.


Eitt rlti dmi til vibtar. sustu viku var vital vi einn af skipuleggjundum essa mlings su 8 Morgunblainu og barst tali a eim sem hafa uppi andstu vi trbo kirkjunnar sklum. Kom fram a a su ekki flk annarar trar heldur eins og segir vitalinu: eir sem fetta fingur t etta samstarf eru yfirleitt slendingar sem af einhverjum orskum hafa kosi a fjarlgast kirkjuna. a m kannski vera til marks um arfa vikvmni mna en a fjarlgjast kirkjuna. Vi erum einfaldlega trlaus og teljum traruppeldi ekki eiga heima sklum. Einnig m spyrja sig a v hvort tlendingar sem sest hafa a hr landi hafi haft frammi mtmli vi msu rtttlti sem a verur vart vi? a tel g af og fr. Af eigin reynslu sem foreldri en einnig hafandi bi 7 r erlendis eru flttamenn ea arir tlendingar EKKI eir fyrstu til ess a mtmla ranglti. eir einfaldlega ora a ekki.


g vil benda a sem betur fer hefur kirkjan sustu rum veri a gera sr grein fyrir breyttu jflagi. Mlflutningur hennar hefur veri ann htt, eins og m skilja hr framsguerindi Sr. Sigurar hr undan, a taka urfi tillit til lfs- og trarskoanna annara. Samt g mjg erfitt a skilja a hvers vegna kirkjan virist ekki komast a eirri rkrttu niurstu a lta af trboi leiksklum og grunnsklastigi. Kirkjan talar um umburarlyndi en stundar hn a? essu sambandi er gott a hafa eftirfarandi huga:

a er ekki hva segir heldur hva gerir

A lokum
Hr a framan hef g bent a lta beri af einhlia trboi evangelsku kirkjunnar sklum. g hef beint spjtum mnum a nverandi standi og gagnrnt hvernig a v er stai. g hef einnig bent lausn a kenna eigi ess sta sifri, heimspeki og mannkynssgu.

En a lokum til ess a svara spurningunni, sem fstum orum, sem varpa er hr fram og Simennt var bei um a svara: Hvers vntir Simennt af leikskla og grunnskla hva varar vinnu me lkar skoanir - er svari einfalt:

Lti brnin frii - lti heimilin um traruppeldi en noti ekki astu ykkar til a stunda trbo sklum.

g akka heyrnina.

efahyggja
Athugasemdir

Gya - 17/10/02 13:27 #

Mr finnst etta mjg gott erindi hj Bjarna Gya